Odejście od raportowania „krajowych” schematów podatkowych

Obowiązek raportowania dotyczyć będzie wyłącznie schematów podatkowych o charakterze transgranicznym, tj. takich, które angażują więcej niż jedną jurysdykcję podatkową. Raportowaniu nie będą podlegały tzw. schematy „krajowe”, czyli uzgodnienia dotyczące wyłącznie Polski, niewywołujące skutków w innych państwach. W tym zakresie polskie regulacje zostaną jednoznacznie dostosowane do standardu wynikającego z dyrektywy DAC6 i koncentrować się będą wyłącznie na raportowaniu uzgodnień o charakterze transgranicznym.

Zmiany w definicjach podstawowych pojęć

Nowelizacja kompleksowo przebudowuje siatkę pojęciową MDR, dostosowując ją do konstrukcji wynikających z dyrektywy DAC6. Zmienione i doprecyzowane zostają definicje schematu podatkowego, uzgodnienia, promotora, korzystającego oraz cech rozpoznawczych i kryterium głównej korzyści. Nowe definicje mają charakter bardziej jednolity i spójny z regulacjami unijnymi.

Rezygnacja z innych szczególnych cech rozpoznawczych

Po zmianach katalog cech rozpoznawczych zostanie ograniczony do tych, które wynikają bezpośrednio ze standardów unijnych (dyrektywa DAC6). Usunięte z polskich regulacji zostały bowiem inne szczególne cechy rozpoznawcze, które nie znajdowały oparcia w dyrektywie DAC6. W efekcie, obowiązki raportowe zostaną istotnie ograniczone – podatnicy, którzy dotychczas raportowali uzgodnienia polegające np. na wypłacie dywidendy czy dotyczące wypłaty odsetek lub należności licencyjnych do podmiotów zagranicznych, co do zasady nie będą już zobowiązani do ich raportowania wyłącznie na tej podstawie. Obowiązek raportowania MDR powstanie tylko wówczas, gdy dane uzgodnienie spełni przesłanki wynikające z katalogu cech rozpoznawczych zgodnych z DAC6 (ogólne cechy rozpoznawcze z „wbudowanym” w definicję „nowej” ogólnej cechy rozpoznawczej spełnieniem kryterium głównej korzyści lub szczególne cechy rozpoznawcze). W praktyce oznacza to istotne zawężenie zakresu raportowania oraz eliminację obowiązku przekazywania informacji MDR dla wielu uzgodnień o charakterze wyłącznie biznesowym.

Połączenie roli promotora i wspomagającego

Nowelizacja upraszcza strukturę uczestników MDR poprzez odejście od odrębnej kategorii „wspomagającego”. Podmioty wykonujące „czynności wspomagające” (nowe pojęcie wprowadzone w ramach nowelizacji) będą mogły zostać zakwalifikowane jako promotorzy, jeżeli ich zaangażowanie ma znaczenie dla opracowania lub wdrożenia uzgodnienia.

Zmiany w sposobie realizacji obowiązków przez podmioty zobowiązane do przekazywania informacji o schematach podatkowych

Szczegółowo uregulowane zostaną zasady współdziałania między promotorami i korzystającymi przy realizacji obowiązków raportowych. Dodatkowo, wzmocnione zostają obowiązki dokumentacyjne i informacyjne, w szczególności w zakresie przekazywania NSP lub informacji o jego braku. Ustawodawca uporządkował także sytuacje, w których obowiązek raportowania może ciążyć na kilku podmiotach jednocześnie (zniesienie wymogu wskazania pozostałych uczestników jako warunku ich zwolnienia z obowiązku raportowania).

Zmiany w zakresie tajemnicy zawodowej

Nowelizacja uwzględnia orzecznictwo TSUE i wyraźnie wzmacnia ochronę tajemnicy zawodowej określonych profesji. W efekcie, adwokaci, radcowie prawni, doradcy podatkowi oraz rzecznicy patentowi nie będą zobowiązani do raportowania schematów, jeżeli naruszałoby to ciążący na nich obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej. Ich rola w zakresie raportowania sprowadzać się będzie do poinformowania klienta o obowiązku przekazania informacji o schemacie podatkowym.

Zmiany w zakresie MDR-3 (podpisywanie i terminy)

Informacja o zastosowaniu schematu podatkowego (MDR‑3) składana będzie raz w roku, na odrębnym formularzu dla każdego raportowanego schematu. Dodatkowo, możliwe będzie podpisanie MDR-3 przez pełnomocnika, co pozwoli znacznie uprościć proces raportowania w dużych organizacjach.

Likwidacja obowiązku posiadania procedury wewnętrznej w zakresie MDR

Podmioty nie będą już zobowiązane do formalnego wdrażania i utrzymywania wewnętrznych procedur w zakresie MDR. Pomimo formalnego braku posiadania procedury, konieczność prawidłowego identyfikowania i raportowania schematów podatkowych pozostanie w pełni aktualna.

Wyłączenie możliwości wydawania interpretacji indywidualnej w zakresie MDR

Po zmianach przepisy MDR zostaną oficjalnie wyłączone z zakresu interpretacji indywidualnych. Podatnicy nie będą zatem mogli uzyskać formalnego potwierdzenia obowiązków raportowych w tym trybie. W praktyce oznaczać to będzie konieczność samodzielnej oceny czy dane uzgodnienie stanowi schemat podatkowy oraz jakie obowiązki raportowe ciążą na jego uczestnikach.

Zmiany w zakresie nadawania NSP

Nowelizacja precyzuje zasady nadawania Numeru Schematu Podatkowego (NSP) przez Szefa KAS. NSP nadawany będzie w terminie do 14 dni od otrzymania poprawnej informacji o schemacie podatkowym, a jego nadanie oznaczać będzie uznanie danego uzgodnienia za schemat podatkowy. Przy wyłączeniu możliwości uzyskania interpretacji indywidualnej w zakresie MDR, znaczenie NSP istotnie wzrośnie – w praktyce może on stanowić jedyny formalny punkt odniesienia dla oceny czy dane uzgodnienie stanowi za schemat podatkowy. Przewidziano również możliwość odmowy nadania NSP oraz jego unieważnienia w określonych przypadkach.

Brak zmian w zakresie kar związanych z naruszeniem przepisów dot. MDR

Nowelizacja nie zmienia zasadniczo systemu sankcji za naruszenie obowiązków MDR. Nadal możliwe będzie nakładanie wysokich kar w tym zakresie, co potwierdza utrzymanie restrykcyjnego podejścia ustawodawcy do egzekwowania obowiązków raportowych. Warto jednak zwrócić uwagę, że znowelizowane przepisy obejmą wprost również odpowiedzialność za nieterminowe przekazanie informacji MDR‑3, co stanowi istotne doprecyzowanie w porównaniu do wcześniejszych regulacji – dotychczas sankcja dotyczyła wyłącznie całkowitego braku raportowania, tj. nie obejmowała uchybień w zakresie terminowości składanych informacji.

Pozostałe zmiany

Nowelizacja przewiduje również szereg zmian o charakterze uzupełniającym i porządkującym. W szczególności zniesiony zostaje obowiązek składania informacji MDR‑2. Jednocześnie z zakresu przepisów MDR wyłączono podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy. Zmiany te mają charakter systemowy – porządkują regulacje i eliminują elementy wykraczające poza standard DAC6.

Jak przygotować się do zmian?

Planowana nowelizacja przepisów MDR niewątpliwie upraszcza obowiązki raportowe i zbliża je do standardu wynikającego z dyrektywy DAC6. Nie powinna być jednak postrzegana jedynie jako deregulacja prowadząca do istotnego ograniczenia obowiązków po stronie podatników.

Po wejściu w życie nowych regulacji dotychczas stosowane procedury i praktyki wewnętrzne mogą wymagać istotnej rewizji. W wielu przypadkach mogą okazać się zbyt rozbudowane w stosunku do nowego, zawężonego zakresu MDR. Jednocześnie jednak nadal konieczne będzie prawidłowe identyfikowanie uzgodnień podlegających raportowaniu – tyle że wyłącznie w odniesieniu do schematów transgranicznych. Brak możliwości uzyskania interpretacji indywidualnej oraz brak katalogów wyłączeń (tzw. „białych list”) dodatkowo wzmacnia znaczenie własnej analizy w tym zakresie.

Z perspektywy organizacyjnej rekomendujemy zatem podjęcie co najmniej kilku działań przygotowawczych:

• przegląd i aktualizacja procedur MDR – pomimo zniesienia formalnego obowiązku ich posiadania, utrzymanie odpowiednich regulacji wewnętrznych pozostaje rekomendowane. Pozwalają one bowiem na jasne określenie zasad odpowiedzialności i podziału obowiązków w organizacji oraz stanowią istotny element ograniczania ryzyka z uwagi na utrzymanie wysokich sankcji za naruszenie przepisów MDR,
• aktualizacja wiedzy zespołów podatkowych / odpowiedzialnych za MDR w organizacji – szczególnie w zakresie nowych definicji, cech rozpoznawczych oraz zasad raportowania,
• weryfikacja obowiązków historycznych – nowe przepisy mają zastosowanie na przyszłość, co oznacza, że dotychczasowe obowiązki MDR pozostają aktualne.

Jeżeli chcą Państwo przeanalizować wpływ nowelizacji na obowiązki MDR w swojej organizacji lub dostosować funkcjonujące rozwiązania do nowych przepisów, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem ekspertów.