Mechanizm CBAM 

Przypominamy, iż zgodnie z unijnymi założeniami, CBAM (tzw. graniczny podatek węglowy) ma na celu wyrównanie warunków konkurencyjnych pomiędzy producentami z Unii Europejskiej (UE), którzy ponoszą koszty emisji CO₂ w ramach systemu EU ETS, a producentami spoza UE, którzy nie ponoszą podobnych kosztów. 

Graniczny podatek węglowy będzie od 1 stycznia 2026 r. obliczany w stosunku do importowanych na obszar celny UE towarów z sektorów: cementu, energii elektrycznej, nawozów, żeliwa i stali, aluminium oraz wodoru – na podstawie rzeczywistych wskaźników emisji CO₂, podlegających weryfikacji, albo w przypadku braku takiej możliwości, na podstawie domyślnych wskaźników emisji dla danego kraju i danego towaru. 

Zakres Nowelizacji 

Nowelizacja stanowi realizację zobowiązań wynikających z Rozporządzenia CBAM i wprowadza do polskiego systemu prawnego niezbędne regulacje wykonawcze dotyczące m.in.: 

• prowadzenia szczegółowej ewidencji towarów objętych CBAM; 
• wyznaczenia organu odpowiedzialnego za nadzór nad funkcjonowaniem CBAM w Polsce – do pełnienia funkcji i obowiązków wynikających z regulacji CBAM wyznaczono Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE). Jednocześnie, organem wyższego stopnia w stosunku do KOBiZE będzie minister właściwy do spraw klimatu; 
• systemu służącego do rozliczania granicznego podatku węglowego – obowiązki z tego tytułu będą realizowane za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC); 
• sankcji administracyjnych oraz mechanizmów egzekucji obowiązków wynikających z CBAM. 

Przypominamy, iż z końcem tego roku kończy się okres przejściowy wdrażania CBAM, w trakcie którego obowiązkiem importerów jest jedynie składanie kwartalnych sprawozdań o emisjach wbudowanych w przywożone towary. 

Od 1 stycznia 2026 r. importerzy będą zobowiązani m.in. do raportowania emisji CO₂ i nabywania certyfikatów CBAM, których cena będzie odzwierciedlać koszt uprawnień do emisji w systemie EU ETS. 

Pierwsze rozliczenie importerów w ramach CBAM nastąpi w roku 2027 (za rok 2026). 

Planowane rozszerzenie CBAM na nowe grupy towarów 

Zwracamy uwagę, iż jak wynika z doniesień prasowych, Komisja Europejska prowadzi prace nad propozycją rozszerzenia CBAM na wybrane wyroby gotowe, w tym m.in. sprzęt AGD (pralki, kuchenki), narzędzia ogrodowe oraz części samochodowe.